Dag 10: Awassa - Konso

Verder naar het uiterste zuiden van Ethiopië.

Het werd een dag met vele kilometers. De wegen zijn niet te vergelijken met het wegennet dat wij kennen. Om 08.00 dienden we het mooie resort hotel te Awassa te verlaten. Er was een rit van 375 gepland.

Hotel te Awassa: Haile Resort.

Toyota Land Cruiser - 8 cilinder 4 liter motor.

We kunnen vertrekken.

Vismarkt.

Awassa ligt aan een meer. Er is dan ook een actieve vismarkt aan de oever van het meer. Als eerste punt op de agenda, een bezoek aan deze vismarkt.

De vis wordt gefileerd en gekuist.

Vissersboten aan de oever van het meer.

Er zijn 270 vissers met 45 bootjes. Het beroep gaat over van vader op zoon. Zoiets als het beroep van dokwerkers in onze haven(s). Er zijn ook twee marktjes, de officiële met de mooiere visjes, en de zwarte waarop de brol verkocht wordt. De verdiensten liggen ook 10 keer hoger op de officiële markt.

Mooie (?) maraboes aan de oever van het meer en nabij de vismarkt.

Maraboe, niet bepaald de mooiste vogels.

Iets verder zijn de vrouwen bezig met een bouillabaisse te koken. Een zeer kleurrijk spektakel. De maraboes komen met tientallen om de resten van de visafval op te pikken.

Meerval aan de haak.

De drie soorten vis die er gevangen worden zijn: tilapia, meerval en nijlbrasem. We worden overstelpt door de tientallen verkopers die allerhande spulletjes trachten te verkopen. Na een uur hebben we genoeg gezien en gefotografeerd. Om 09.15 rijden we dan verder. 

Verkoopster tracht ons haar buit te verkopen.

Bouillabaisse wordt aan de vismarkt gekookt.

Verkopers prijzen hun spullen aan.

Toch maar aandringen om nutteloze spullen te kopen, zonder succes.

Alaba stam.

Na 65 km wordt er gestopt voor een fotoshoot van de huisjes, hutten van deze stam, bestaande uit 65 personen. De huisjes zijn mooi versierd met schilderingen. De overste is de rijkste van de familie met drie vrouwen. Na een kwartiertje verder tot Alaba Kulito (town) voor een drankstop en toiletbezoek.

Stop in Sodo.

De gemiddelde snelheid ligt rond de 53 km/hr. Elke honderd meter vertragen voor een ezelskarretje, kuddes koeien, geiten, maken het vlot rijden niet eenvoudig. Om dan nog maar te zwijgen over het wegennet. Overal putten of een opgebroken weg. In de stad Sodo wordt de middaglunch genomen in de tuin van hotel Abebe Zeleke. Het is 14.30 als er verder gereden wordt.

Lante.

Na 257 km wordt er halt gehouden bij een lokale markt. Mango's is het voornaamste product dat er aangeboden wordt. We worden evenwel overstelpt door zeer agressieve tot brutale verkopers waardoor het na 15 minuten een verademing is om dit plaatsje letterlijk te ontvluchten.

Mango's op een hoopje.

Jeugd komt fanatiek en agressief aandringen om toch maar te kopen.

Baboon.

Onderweg nog enkele baboons op de baan.

Konso.

Na 375 km komen we toe aan de lodge Karat Konso te Konso. Het zijn hutten in typische Ethiopische stijl. Met elektriciteit, warm water en een muskietennet. De bevolkingsgroep Konso woont in een heuvelachtig gebied. Het zijn voornamelijk landbouwers. Zij staan bekend voor hun terrascultuur.

Gele bussen dienen om water op te halen aan een praktisch uitgedroogde rivier.

Route: Awasa - Konso - 375 km.

Dag 9: Axum - Addis Ababa - Awassa.

Naar het zuiden van Ethiopië.
We zijn halfweg de rondreis en vandaag verplaatsen we ons naar het zuiden van Ethiopië. Een gans ander gebied dat ook lager gelegen is. De verplaatsing gebeurt per vliegtuig en per wagen. We verlaten om 08.15 het hotel te Axum om naar de luchthaven te rijden.

De vlucht naar Addis Ababa vertrek stipt om 10.00 uur te Axum. We vliegen bij de binnenlandse vluchten steeds met de tweemotorige propellertoestellen, type Bombardier Q400. De binnenlandse vluchten worden correct en stipt uitgevoerd met ernstige veiligheidscontroles.

De veiligheidscontrole gebeurt nog steeds even ernstig. Twee keer de schoenen uit en politiecontrole vooraleer de luchthaven area binnen te mogen. Na een vlucht van 1 uur en een kwartier komen we aan in Addis Ababa om 11.20.

Met de jeeps naar Awassa.
Er staan 4 grote 4X4 Toyota Land Cruisers ons op te wachten. Het verdere verloop van de reis zal met deze 4 Land Cruisers gebeuren. We spreken af om met z'n drie'en in een Land Cruisers te reizen. De wagen met de 2 gidsen heeft dan wel 3 personen op de achterbank. Een beetje krap, maar we spreken af om van wagen te wisselen gedurende de volgende dagen. Stipt om 12.00 vertrekken we dan ook in Addis Abeba. De eerste 50 km rijden we over een mooie snelweg, met péage. We hebben lunchboxen meegekregen. In een mooi wegrestaurant te Mojo, na 80 km, een aardbeienfarm waar er verse Ethiopische aardbeisap kan gekocht worden en ook bakjes met verse aardbeien.

Route Addis Ababa - Awassa.

Meer te Ziway.
Na 165 km worden even de benen gestrekt bij het meer van Ziway. Grote maraboes, staan ons op te wachten met hun grote bek. Ze leven vooral in Afrika ten zuiden van de Sahara, aan de oevers van meren en moerassen gebieden. Het is een bijzonder groot lid van de ooievaarsfamilie. De vogel verdient geen schoonheidsprijs. Zijn vleugels hebben een spanwijdte van 3 meter en een van de grootste vliegende landvogels.

Awassa.
Na een rit van 270 km komen we dan om 18.30 uur toe aan het mooie luxehotel Haile resort te Awassa. We dineren hier en verblijven er slechts 1 nacht.

Dag 8: Lalibela - Axum

Naar het noorden van Ethiopië.

Na twee dagen in het doodarme Lalibela, vliegen we naar Axum. De stad ligt dicht bij Eritrea op zo'n 60 km, en ook niet ver van Soedan. Het hotel te Lalibela wordt verlaten om 08.30. Na 20 km en 45 minuten later komen we op het vliegveld van Lalibela toe. Alhoewel het slechts een vliegveld is voor enkele lokale vluchten is de security ernstig. Twee keer je schoenen uitdoen en grondige persoonscheck. De vlucht is zoals gewoonlijk stipt op tijd.

Vluchtroute: Lalibela - Axum.

We vliegen met dezelfde tweemotorige propeller, type Bombardier Q400 . Het toestel is nog niet half gevuld. We vliegen over een dor landschap bezaaid met rotsblokken. De landing in Axum is na 255 km en 35 minuten vlucht.

Malaria.

Vandaag gestart met de malariakuur. Een pil bij het ontbijt, en dit tot 7 dagen na het verlaten van het risicogebied. Vanaf morgen zullen we in een risicogebied aankomen.

Vertrek uit Lalibela naar Axum.

Axum.

Axum is de oudste stad van Ethiopië en is voor de orthodoxe christenen een heilige plaats. De stad is ooit de hoofdstad geweest van het machtige en gelijknamige rijk van Axum. Het is het land van koningin Sheba en de bakermat van de Ethiopische beschaving.

Steen van Ezana.

Als eerste halt is er een klein gebouwtje met de zogenaamde steen van Ezana. Nog nooit van gehoord. Maar er zit een bewaker en er wordt inkom gevraagd. De steen dateert van de 4de eeuw. Er staan teksten in gebeiteld in het Grieks, Sabean en het Ge'ez. Het verhaalt de overwinningen tegen de vijanden. Tja, tegen de vrienden vechten zou nogal stom zijn. 

Steen van Ezana

Tombs of Kaleb.

Volgende site: de grafwerken van Kaleb en Gebre Meskel.

Tombs of  Kaleb.

Main Stelae Field.

Een veld met vele tientallen stèles. De grootste weegt 520 ton en is 33 meter lang. Er zouden er meer dan 300 verspreid liggen. Stèles zijn monumenten opgericht ter herdenking van koningen en markeerden de graven van belangrijke personen. De grootste nog staande stèle is 21 meter hoog. De top kan zowel een spitse als een ronde vorm hebben. Er wordt aangenomen dat dit het verschil aangeeft tussen een mannen- of vrouwengraf. We dalen ook af in het graf van koning Remehai gevolgd door een bezoek aan het aanpalende archeologische museum.

Maryam Tsyos Kathedraal.

De nieuwe kathedraal is tijdens het bewind van keizer Halie Selassi gebouwd en in het bijzijn van koningin Elizabeth II van Groot Brittannië ingewijd. In een afzonderlijke kapel wordt de Ark des Verbonds bewaard, de kist met de Wet van de Twaalf Tafelen die Mozes op de berg Sinaï van God ontving.

De Ark wordt bewaakt door een bewaker, een speciaal geselecteerde en uitverkoren priester. Hij staat niemand toe de Ark te zien, zelfs de keizers van Ethiopië hebben hem niet mogen bekijken. De priester is voor het leven benoemd en mag de kapel en directe omgeving niet verlaten.

Geen vertaling nodig.

Tot deze kapel hebben de vrouwen geen toegang. Enkel mannelijke personen, mogen deze kapel eens bekijken. Raar? We zijn toch in een christelijk land. Wat gaan ze in de toekomst doen met transgenders?

Waar of niet waar? Staat de originele Ark des Verbonds in de kapel te Axum? Vele onderzoekers  hebben een poging gedaan om de geschiedenis te achterhalen maar stuiten op hiaten  of onwerkelijkheden. De Ethiopische orthodoxe kerk heeft geen twijfel en vereert het relikwie dat volgens hen absoluut de enige en ware Ark is.

Belangrijk boek van enkele honderden jaren geleden.

Avondshow.

Als afsluiting, het avondeten, bij een folkloristische danspartij. Enorm luid muziek (?) en als men het gedurende 10 minuten gezien heeft, dan zijn de volgende 1,5 uur van hetzelfde bedenkelijk allooi.

Dag 7: Lalibela met de rotskerken.

Het weder.

Bij het reizen in Ethiopië is het weder geen onderwerp van gesprek. Steeds hetzelfde: wolkeloze lucht en een temperatuur boven de 25° in de ochtend. Naarmate de dag vordert stijgt de temperatuur tot een stuk in de dertig graden. We worden om 08.30 uur verwacht aan ons busje voor het verdere bezoek aan Lalibela.

Hotel te Lalibela: Panoramic View Hotel.

Logies.
We logeren in het Panoramic view hotel.

Het achtste wereldwonder: de rotskerken van Lalibela.

Nadat we gisteren de noordelijke kerken bezocht hebben, komen vandaag de zuid-oostelijke groep kerken aan bod. Terwijl de noordelijke kerken staan voor een tweede Jeruzalem, staan de zuidelijke kerken voor de hemel.

De Bet Giyorgis kerk te Lalibela.

Bet Giyorgis

Bet Giyorgis, of het Huis van Sint Joris, is de bekendste kerk van Ethiopië. De kruisvormige kerk is in haar geheel uitgehakt uit het omringende gesteente en ligt diep verzonken in de bodem. Het dak is een geliefd foto-object en wordt in alle publicatie getoond als een van meesterwerken van rotskerken. Het dak is versierd met drie in elkaar passende Griekse kruisen.

Bet Giyorgis kerk te Lalibela

Legende.

Volgens de legende waren alle kerken al klaar toen Sint-Joris in volle wapenuitrusting, gezeten op een witte hengst, aan koning Lalibela verscheen en hem attent maakte op het feit dat hij vergeten was een huis voor hem te bouwen. Lalibela zette direct een leger engelen aan het werk om voor Sint-Joris alsnog een kerk te bouwen. Het resultaat: het werd de mooiste en meest gefotografeerde kerk van Lalibela.

Bet Giyorgis kerk te Lalibela

Bet Giyorgis kerk te Lalibela

De bovenste rij uitgehouwen ramen zijn open, en de onderste dicht. Dit is gebaseerd op de Ark van Noach, waarvan de onderste ramen ook dicht waren om het water van de zondvloed buiten te houden.

Feestdag van Sint-Joris.

Elke maand is er een feestdag van Sint-Joris. Uitgerekend vandaag, was zulk een feestdag. Talrijke gelovigen kwamen dan ook eer betuigen aan de heilige en kregen een askruisje op hun voorhoofd.

Enkele gelovigen werden gedoopt, terwijl anderen met gewijd water besprenkeld werden.

Priester komt uit de Bet Giyorgiskerk.

Vervolg van het kerkenbezoek.

Het zuidelijke gedeelte van deze doolhof telt nog enkele andere rotskerken.

Bet Gabriël Rafaël, Huis van de aartsengelen Gabriël en Rafaël, wordt beschouwd als een soort schatkamer. Andere kerken zoals Bet Marqorewos, Huis van Mercurius, Bet Emmanuel, Huis van Emmanuel, Bet Libanos, Huis van de Heilige Libanos, worden met ons bezoek vereerd.

Kruipen en klimmen in het labyrint van doolhof van kerken.

Bet Giyorgis kerk.

We hebben het nu wel gehad met het bezoek van de 11 kerken. Het parcours is niet altijd even vlak, vele uitgehouwen trappen in de rotsen, en ergens door nauwe gangen kruipen. In elke kerk moeten we onze schoenen uitdoen. Dit wordt nauwgezet in het oog gehouden door een soort priesters. We hebben ook een schoenmannetje die ons vergezelt en de schoenen van de ene ingang naar een uitgang versleept. Ook helpt dit schoenenoppasende mannetje bij de vele moeilijke steile trappen of rotsen.

We hebben nu onze portie kerkbezoeken voor de volgende maanden of jaren, afhankelijk van je devotie, wel gehad. Gelukkig sluiten de kerken om 12.00 uur zodat we op weg kunnen naar een restaurant.

De laatste trap uit het gat in de rotsen is ook gepasseerd.

Middaglunch.

De middaglunch, met de bijhorende drank, wordt genomen in een restaurant Seven Olives onder de bomen. Er staan tafels gedekt voor 4 groepen bezoekers-toeristen. Waarschijnlijk zijn dit de enige groepen toeristen die hier ronddolen.

Koffieceremonie.
Koffie heeft in Ethiopië een belangrijke plaats. Het is een van de belangrijkste exportproducten. Koffie is de nationale drank en staat voor gastvrijheid. Ethiopië wordt vaak genoemd als het land waar oorspronkelijk de koffie vandaan komt. De koffieceremonie vormt er een belangrijke sociale en culturele traditie. 

Na de lunch, worden we nog vergast op zo een koffieceremonie. In Wubit is er een vriendelijk dametje die een klein shopje heeft waar ze ons toont hoe er koffie gezet wordt op de traditionele manier. De gepelde koffiebonen worden geroosterd, gebrand zeggen wij. In een houten ding, een soort vijzel, stampt ze de bonen fijn tot poeder. Het proces is eenvoudig en aangenaam door de vriendelijke mevrouw. Enkele kopjes worden aangeboden, waarna traditioneel enkele personen wat gebrande of gemalen koffie kopen. Het avondeten wordt in het hotel genomen.

Koffie is klaar.

Dag 6: Gondar - Lalibela

Reizen in Ethiopië.

Reizen in Ethiopië is een verplaatsing in de tijd van het verleden naar het heden. Tevens is reizen door Ethiopië een groot avontuur en vraagt veel van je geduld. Het is mix van moderne vervoersmiddelen en primitieve methodes doordat het nauwelijks een moderne infrastructuur kent. Vandaag vliegen we naar Lalibela. Het is een afstand in vogelvlucht van nog geen 190 km. Wegens de gebrekkige wegeninfrastructuur, en ook doordat het door een bergachtig gebied loopt doen we de verplaatsing per vliegtuig. Over de baan zou het een rit van 10 uur zijn.

Bombardier Q400, gebruikt voor binnenlandse vluchten.

Vertrek in Gondar.

We verlaten het mooie en goede hotel te Gondar om 08.00 uur. Vanuit het hotel naar de luchthaven van Gondar is het slechts 2 km en een half uurtje rijden. Het is een kleine binnenlandse luchthaven met slechts enkele vertrekken per dag. De veiligheidscontrole gebeurt ernstig. We dienen 2 keer onze schoenen uit te doen, maar verder verloopt het zeer vlot. 

De vlucht start om 10:10 met een tweemotorige propellertoestel, type Bombardier Q400, met zetelindeling 2 - 2. Na een goed half uurtje landen we in Lalibela. We hebben dan 185 km gevlogen over een bergachtig gebied. Over de weg is het 360 km door een moeilijk berijdbaar gebied.

Vluchtroute: Gondar - Lalibela.

Neakutoleab Monastry.

Op de weg van de luchthaven naar het hotel bezoeken we vooreerst een grotkerk. Deze is uitgehouwen in een rots. Langs een steil paadje geraken we aan deze uitgehouwen kerk. Deze is rond een ondiepe grot gebouwd en gebouwd door een neef en opvolger van koning Lalibela.

Kerk in een grot.

Priester in de grotkerk.

Smal wegeltje naar de grotkerk.

Inchecken en lunch in het Panoramic View hotel.

In het hotel met de naam wordt de middaglunch genomen. Ruime kamers met mooi panoramisch uitzicht over de omgeving, maar geen mogelijkheid op internet te benaderen. In deze streek is internet enkele dagen afgesloten. De wifi van het hotel geeft een sterk signaal, maar in de regio is het verkeer met de buitenwereld afgesneden.

Bezoek aan de uitgehouwen kerken.

Wereldberoemd is het complex van de 11 uitgehouwen kerken. Dit complex is opgenomen in de UNESCO Werelderfgoedlijst. Reeds in de 4de eeuw heeft het christendom Ethiopië bereikt. De uitgehouwen kerken in de rotsen worden dan ook bedacht met de naam van een tweede Jeruzalem.
Op het bezoek staan de monolithische kerk 'Bete Medhane Alem', Kerk van de Verlosser van de wereld. Het is de grootste rotskerk ter wereld. Via een labyrint van smalle gangen,tunnels en loopbruggen worden de andere kerken bereikt. 

Uitgehouwen kerk in de rotsen.

De kerken 'Bete Maryam' (Huis van Maria), 'Bete Danagel' (Huis van de maagden), 'Bete Meskel' (Huis van het Kruis, 'Bet Golgotha' en 'Bet Mikael') worden dan ook bezocht. De heiligste plaats, waar koning Lalibela begraven is enkel toegankelijk voor de 4 mannen. De 9 vrouwen dienen maar naar de foto's later te bekijken. Wij mannen, hebben de koning ook niet mogen zien. Hij zag er waarschijnlijk niet al te fraai meer uit.

Achter de doek zou Lalibela begraven liggen. De priester kijkt zeer streng maar toch vriendelijk dat we niet gaan piepen.

De 4 mannen van het gezelschap met een priester.

In deze plaats worden de vrouwen niet toegelaten. het is de heiligste plaats van Lalibela. Hij ligt hier begraven beweren ze hier. We moeten het maar geloven. Vandaag hebben we genoeg kerken gezien. Stuk voor stuk interessant. Zeker als je bedenkt wat voor een handwerk hier verricht werd. Tenzij er toch engelen aan te pas zijn gekomen.

Avonddiner.

Als afsluiting van de dag, nog een tripje tot het restaurant Ben Abeba van een Schotse eigenares. Wel  een fantastisch uitzicht over de omgeving.

Panoramisch zicht over de omgeving.

Internet.

Het valt regelmatig uit. De overheid/leger blokkeert regelmatig de verbindingen met de buitenwereld. Dit is soms een verademing. Tot voor enkele jaren geleden reisden we ook zonder wifi, smartphones, mails, internet en dat was even leuk, zelfs nog gezelliger.

Route Lalibela Airport - Noordelijke kerken - Hotel